Diễn biến căng thẳng tại Trung Đông không chỉ làm gia tăng rủi ro địa chính trị mà còn kéo theo biến động mạnh trên thị trường năng lượng. Giá dầu leo thang đang trở thành yếu tố then chốt tác động trực tiếp đến ngành thép toàn cầu, từ chi phí sản xuất đến giá thành và chuỗi cung ứng.
Giá dầu tăng mạnh tác nhân dẫn dắt thị trường
Trung Đông là khu vực cung cấp phần lớn dầu mỏ cho thế giới, trong đó eo biển Hormuz đóng vai trò huyết mạch vận chuyển năng lượng toàn cầu. Khi xung đột leo thang, lo ngại gián đoạn nguồn cung đã đẩy giá dầu tăng nhanh trong thời gian ngắn.
Việc giá dầu duy trì ở mức cao không chỉ tác động đến ngành năng lượng mà còn lan rộng sang các ngành công nghiệp nặng, trong đó có thép – lĩnh vực tiêu thụ năng lượng lớn.
Chi phí sản xuất thép chịu áp lực trực tiếp
Giá dầu tăng kéo theo:
- Chi phí điện năng và nhiên liệu tăng
- Giá vận hành lò luyện thép gia tăng
- Chi phí sản xuất tổng thể bị đội lên
Đặc biệt, các công nghệ như lò điện hồ quang (EAF) và hoàn nguyên trực tiếp (DRI) vốn phổ biến tại nhiều quốc gia châu Á chịu ảnh hưởng rõ rệt từ biến động năng lượng.
Tại Đông Nam Á, nhiều nhà sản xuất thép đã ghi nhận:
- Chi phí sản xuất tăng theo giá điện và nhiên liệu
- Giá chào bán thép cuộn cán nóng (HRC) và thép xây dựng có xu hướng nhích lên trong ngắn hạn
- Biên lợi nhuận bị thu hẹp do chi phí đầu vào tăng nhanh hơn giá bán
Chi phí vận tải tăng theo giá dầu
Giá dầu tăng cũng kéo theo chi phí logistics leo thang. Khu vực Đông Nam Á vốn phụ thuộc lớn vào vận tải biển chịu tác động rõ rệt.
Thực tế ghi nhận:
- Cước tàu biển tuyến Trung Đông tăng đáng kể
- Một số lô hàng phải điều chỉnh tuyến vận chuyển để tránh khu vực rủi ro
- Thời gian giao hàng kéo dài từ 7–15 ngày tùy tuyến
Điều này làm tăng giá nhập khẩu nguyên liệu và ảnh hưởng trực tiếp đến giá thép trong khu vực.
Nguyên liệu đầu vào biến động theo năng lượng
Giá dầu tăng gián tiếp đẩy chi phí khai thác và vận chuyển quặng sắt, than cốc lên cao.
Tại khu vực ASEAN:
- Giá nguyên liệu nhập khẩu có xu hướng biến động mạnh
- Doanh nghiệp khó “chốt giá dài hạn”
- Rủi ro tồn kho và tài chính tăng
Cung cầu thị trường trong trạng thái giằng co
Trong khi chi phí tăng đẩy giá thép đi lên, nhu cầu tại Đông Nam Á lại có dấu hiệu thận trọng hơn.
👉 Một số xu hướng đáng chú ý:
- Ngành xây dựng tại Việt Nam, Thái Lan, Indonesia chịu áp lực chi phí đầu vào
- Các dự án có xu hướng giãn tiến độ hoặc cân nhắc lại ngân sách
- Nhu cầu thép tăng chậm hơn so với kỳ vọng
Điều này khiến thị trường rơi vào trạng thái:
👉 giá tăng do chi phí nhưng cầu chưa tăng tương ứng
Việt Nam trước tác động từ “cú sốc giá dầu”
Là một trong những thị trường thép lớn trong khu vực, Việt Nam chịu ảnh hưởng trực tiếp từ biến động quốc tế.
Các doanh nghiệp trong nước đang đối mặt với:
- Chi phí năng lượng và nguyên liệu tăng
- Giá thép nhập khẩu biến động
- Áp lực cạnh tranh từ nguồn cung khu vực
Tuy nhiên, trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp có năng lực sản xuất ổn định và chủ động nguồn cung sẽ có lợi thế lớn trong việc duy trì thị phần.
Triển vọng: Thị trường khu vực phụ thuộc lớn vào giá dầu
Tại Đông Nam Á, xu hướng giá thép trong thời gian tới được đánh giá sẽ phụ thuộc chặt chẽ vào diễn biến giá dầu và tình hình địa chính trị.
- Nếu giá dầu tiếp tục duy trì ở mức cao:
👉 Giá thép khó giảm, thậm chí tăng nhẹ
- Nếu tình hình hạ nhiệt:
👉 Thị trường có thể dần ổn định trở lại
Xung đột Trung Đông đang tạo ra hiệu ứng lan tỏa mạnh mẽ đến thị trường thép toàn cầu và khu vực Đông Nam Á. Trong đó, giá dầu đóng vai trò trung tâm, chi phối từ chi phí sản xuất đến logistics và giá thành sản phẩm.
Trong bối cảnh nhiều biến động, doanh nghiệp thép cần chủ động thích ứng, kiểm soát rủi ro và tối ưu vận hành để duy trì ổn định và phát triển bền vững.